پزشکان گیاهان

بيماري ويروسي كرلي تاپ (curlytop) يكي از بيماريهاي مهم چغندرقند مي باشد گرچه تاكنون از استانهاي فارس – مركزي – خراسان – كرمان – اصفهان و خوزستان گزارش گرديده است ولي شدت بيماري در استانهاي فارس – كرمان و اصفهان بيشتر از ساير استانها بوده و هرساله به توليد چغندرقند خسارت وارد مي آورد. بيماري علاوه بر بدشكلي در اندامهاي هوايي بوته ها – دواير متحدالمركز قهوه اي رنگي در مقطع ريشه هاي آلوده بوجود مي آورد و سبب كاهش وزن تا حدود 40% محصول مي شود. مؤسسه تحقيقات اصلاح و تهيه بذر چغندرقند در راستاي تامين كليه بذور چغندرقند مورد نياز كارخانه هاي قند كشور و به علت اهميت بيماري فوق توليد رقم تجارتي H5505 را با والدهاي مقاوم از شركت واندرهاو هلند از سال 1350 شروع نمود. با توجه به ايجاد لاينهاي مختلف چغندرقند با خصوصيات ژنتيكي مختلف، مؤسسه ارزيابي لاينها را جهت تعيين منابع مقاومت در برنامه هاي اصلاحي قرار داد كه با انجام ارزيابيها از سال 1360 موفق گرديد چهار لاين متحمل و مقاوم را پيدا نمايد.

بوته آلوده به بيماري ويروسي كرلي تاپ

شرح يافته و توصيه هاي كاربردي : با شناسايي لاينهاي متحمل و مقاوم و تائيد مقاومت لاين 16402 با آزمايشات گلخانه اي نسبت به انجام عمليات اصلاحي اقدام گرديده است. در آزمايشات مقايسه محصولي در منطقه فسا كه از آلوده ترين مناطق كشور به اين بيماري مي باشد معلوم گرديد كه اين لاين با آلودگي 7% و با شدت آلودگي كمتر از 1 در مقياس 0 تا 9 (صفر به منزله بوته سالم و 9 بوته شديداً آلوده) پتانسيل توليد 113 تن عملكرد ريشه در هكتار با عيار 19 درصد دارد. تهيه هيبريد ديپلوئيد و تريپلوئيد آن در دست توليد مي باشد و به زودي رقم مقاوم به كرلي تاپ با والدهاي ايراني معرفي خواهد شد.

اهميت اقتصادي يافته : با توجه به اينكه اين بيماري مي تواند خسارت هنگفتي به محصول چغندرقند وارد نمايد جايگزيني اين رقم با ارقام حساس در مناطق آلوده باعث توليد بيشتر با كيفيت برتر خواهد شد.