پزشکان گیاهان

شناسايي ارقام خرماي ايران تاكنون صرفا براساس خصوصيات ظاهري رويشي و زايشي استوار گرديده كه بدليل تغييرات اكولوژيكي و غيرقابل استفاده بودن اين ماركرها در تمام طول سال، محققين و اصلاح نباتچيان را با مشكل مواجه نموده است . بنابراين به هدف بدست آوردن ماركرهايي با ثبات بيشتر در مقابل تغييرات محيطي، اين تحقيق به مدت 2 سال و براي اولين‌بار در ايران انجام گرديد. در اين تحقيق از آيزوزايم‌ها و فعاليت آنزيم پراكسيداز بعنوان ماركرهاي بيوشيمي استفاده گرديد. ثابت شده كه با افزايش فعاليت آنزيم پراكسيداز در خرما، مقارمت آن به بيماري "بايد" افزايش مي‌يابد (1996, 1988, 1978 Baaziz) . كليه نمونه‌هاي استفاده شده شامل قطعاتي از برگ كاملا رسيده 40 رقم خرماي ايران بودند براي آيزوزايم‌ها، پس از استخراج آنزيم‌ها با استفاده از موادي همچون ساكارز، EDTA, BSA, PVP, PEGو تيوگليكوليك اسيد در شرايط دمايي 4 درجه سانتي‌گراد، نمونه‌ها را سانتريفيوژ كرده و با استفاده از تكنيك IEF بر روي ژلهاي پلي‌اكريل آميد خيلي نازك ، ران شده سپس ژلها را با چهار رنگ اختصاصي مربوط به آنزيم‌هاي پراكسيداز، شيكيمات دهيدروژناز، اسيد فسفاتاز و ايزوسيترات دهيدروژناز رنگ آميزي شدند. پس از ظهور باندها و خشك شدن ژل، بوسيله دانسيتومتر هلنا- 24 پروسس ، تعداد و شدت باندها تعيين گرديد. جهت تعيين فعاليت آنزيم پراكسيداز، استخراج در دو مرحله صورت گرفت . ابتدا قطعات برگ مربوط به 20 رقم از خرماهاي استان خوزستان را در محلول استون و آب ، له شده و پس از ليوفلايز كردن، با استفاده از بافر تريس و PVPP و در دماي 4 درجه سانتي‌گراد استخراج آنزيم صورت گرفت . عصاره حاصل پس از سانتريفيوژ كردن و افزودن موادي همچون گواياكول بعنوان سوبسترا، به كمك دستگاه اسپكتروفتومتر، ميزان مواد رنگي توليد شده برحسب زمان تعيين گرديد. نتايج حاصل پس از محاسبه به فعاليت آنزيم براساس واحدهاي بين‌المللي تبديل گرديد. جهت تعيين غلظت پروتئين در اين تحقيق از روش لوري استفاده گرديد. نتايج حاصل از بررسي باندهاي آيزوزايمي معلوم ساخت كه آنزيم اسيدفسفاتاز با 21 باند بيشترين تعداد باند را داشته و آنزيم‌هاي پراكسيداز شيكيمات دهيدروژناز و ايزوسيترات دهيدروژناز به ترتيب داراي 18، 17 و 16 باند بودند. اما نسبت باندهاي پلي‌مورفيك به مجموع باندها شامل 2ˆ88 ، 3ˆ83 ، 81 و 5ˆ62 درصد به ترتيب براي شيكيمات دهيدروژناز، پراكسيداز، اسيد فسفاتاز و ايزوسيترات دهيدروژناز ملاحظه گرديد. با بررسي نتايج حاصل از فعاليت آنزيم پراكسيداز معلوم شد كه ارقام معروف و اقتصادي ايران داراي ميزان متوسط تا زياد از فعاليت آنزيم پراكسيداز هستند و ارقامي همچون چبچاب ، خصاب ، بريم، فرسي، سويداني و دگل سرخ فعاليت كل و ويژه كمي از اين آنزيم نشان دادند. بنابراين احتمال مي‌رود كه حساسيت ارقام اخير به بيماري بايد بيشتر باشد.